Maantay duhurkii xiliga Mandheera ayaa qarax lagula beegsaday gawaarida gaashaaman ee ay lee yihiin ciidamada Militariga ee DalkaKenya, ilaa iyo hadda ma cadda inta uu la eg yahay qasaaraha iyo cidda geysatay weerarkaasi Qaraxa ah oo magaalada si weyn looga maqlay.

Wararka waxay sheegayaan inuu qasaare jiro, ayna jiraan dhaawac iyo dhimasho farabadan,  walow ay ciidamada  Kenya diideen in ay saxaafaddu halkaasi tagto, waxaa xiran dhamaan jidadka soo gala magaalada Mandheera, waxaan laga maqlayaa magaalada dhaqdhaqaaq gaadiidka Gurmadka caafimaadka dalka Kenya. 

Gaadiidkaan ayaan la ogayn meesha ay u jeedeen iyo qorshahooda, balse waxaanu isku dayi doonaa in aan dib faahfaahin intaasi dheer idinkaga soo gudbino Qaraxa Xoogan ee lala beegsaday Gaadiidka Gaashaaman ee Ciidamada MilitarigaKenya.

Nin hubaysan ayaa xalay Magaalada Baydhabo ku dilay mid ka mid ah malaaqyada ugu caansan  Magaaladaasi.

Malaaq Cabdow Yoonis ayaa la sheegay xiliga falka dilka ah loo geysanayay in uu marayay isgooska boqoleeyda xaafada Bardaale ee Magaalada Baydhabo waxaana la sheegay isaga oo ku sii jeeda xaafadiisa uu ka dagan yahay Magaalada Baydhabo nin hubaysan rasaas la beegsaday.

Maxamed Cali Catoosh wasiiru dowlaha gaashaandhigga Xukuumadda KMG Soomaaliya oo la hadlay Warbaahinta ayaa wuxuu sheegay in uu jiro dilkaasi islamarkaana nin baskoolad ku hubaysan uu toogtay Malaaq Cabdow Yoonis oo si weyn looga yaqaanay Magaalada Baydhabo ee gobalka Bay.

Mar aan weydiinay in ammaanka Magaalada Baydhabo aan laysku halayn karin maadaama ay ka dhacayaan dilal qordheysan ayaa wuxuu ku jawaabay “Magaalooyin waaweyn oo caalamka ah ayna ku sugan yihiin ciidan ka awood badan ciidamadeena kana qalab wanaagsan ayey dilal noocaan oo kale ah ka dhacaan” waxaa sidaasi yiri Wasiiru Dowlaha Gaashaandhiga Xukuumadda KMG Soomaaliya.

Ninka falka dilka geystay ayaa waxaa la sheegay in goobta uu ka baxsaday iyadoo markii uu dilka dhacay kadib ciidamada dowladda ay gaareen goobta falka dilka ah uu ka dhacay inkastoo aan la sheegin cid ay soo qabteen.

Warar laga helaayo degaanada loo barakacay ee ceelsha biyaha ayaa sheegaya in Xarakada Al-Shababka ay soo bandhigeen Askari ka tirsan Ciidamada Itoobiya oo ka soo baxsaday Ciidamadii uu ka tirsanaa.

Warar ka ayaa sheegaya in shalay salaada Casir kadib ay Saraakiisha Xarakada alshabaab Deegaanka Ceelasha Biyaha ku sugan iyo dadka deegaanka isugu soo baxeen Masaajid ku yaal degaanka oo lagu magacaabo Abu Cumar Al-Baqdadi, halkasoo xaflad ay soo agaamiseen ku muujiyay sida ugu faraxsan yihiin askariga isku soo dhiibay, kaasoo ku hubeysnaa qoriga diirada leh ee meelaha fog wax ka dila. 

Askarigaan ayaa dadkii isu soo baxay loogu sheegay in galabta kalimadda towxiidka loo qabtay sidaasina ku islaamay.

Askarigan oo labisnaa dareeska lagu yaqaano Ciidamada xabashida Itoobiya, ayaa noqonaaya midkii ugu horeeyay ee isku dhiiba Xarakada Alshabaab tan iyo markii ciidamadii Xabashida Itoobiya dalka Soomaaliya dib uga baxeen 2009-gii, kuwaasoo la sheegay iney lama filaan ku noqotay Askarigaan baxsadka ka ah Ciidankiisa.

Si kastaba dadka shacabka ah iyo Saraakiisha Xarakada Alshabaab ayaa si diiran u soo dhaweeyey Askariga ka soo goostay Ciidamada Xabashida Itoobiya isla markaana diinta Islaamka Qaatay.

Waxaa maanta lagu wadaa in magaaladaAddis ababaee Xarunta dalka Itoobiya ay kulan ku yeeshaan saxiixayaasha  Road-mapka.

Lixda Saxiixayaasha Road-mapka ayaa la filayaa in ay isugu yimaadaan Magaalada Addisa ababa oo intooda badanba haatan xaadir ku ah halkaasi.

Waxaa Magaalada Addis Ababa ku sugan Madaxweynaha Maamulka Puntland C/raxmaan Maxamed Maxamuud Faroole, Madaxweynaha Maamulka Galmudug Maxamed Axmed Caalin, Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya C/wali Maxamed Cali Gaas, Shariif Xasan Sheekh Aadan oo lagu muransan yahay xilkiisa Guddoomiyenimo iyo Xubnaha ururka Ahlusunna u matalaya shirkaasi.

Madaxweynaha Dowladda Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed ayaa isna waxaa lagu wadaa inuu maanta gaaro Magaalada Addisa Ababa ee Xarunta Dalka Itoobiya.

si kastaba ha haatee sida qorshuhu yahay maanta ayaa la filayaa in shirka Saxiixayaasha ka furmo magaalada Addisa Ababa ee Xarunta Dalka Itoobiya.

Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Prof Abdiweli Mohamed Ali iyo wafdi uu hoggaaminayo oo shalay gaaray Magaalada Addis Ababa ee dalka Ethopia ayaa halkaasi kulamo kula qaatay Wakiilo ka socday beesha caalamka oo ku sugan Adis Ababa.

C/weli gaas ayaa kulamo la qaatay Ergeyga Gaarka ah ee Midowga Yurub Mr Alexander Rhondos, Ergeyga Gaarka ah ee Mareykanka Ambassador James Swan, Ku Xigeenka Ergeyga Gaarka ah ee Xoghayaha Guud ee QM Mr Peter De Clercq iyo mas’uuliyiin kale.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa u tageyAddis Ababasi uu uga qeyb galo kulanka ay yeelanayaan Saxiixayaasha Roadmap-ka oo beesha caalamkuna ay goob joogayaal ka ahaan doonaan kulankaas.

Kulankan ayaa la filayaa in Madaxda Soomaalida ay go’aanno muhiim ah ku gaaraan oo ku wajahan sidii loo dhameystiri lahaa Xilliga Kala Guurka ah, Bacdamaa lagu jiro dhameystirkii Xilliga Kala Guurka ah ayaa la filayaa in dhowaan Ergeda Ansixinta Dastuurka ay ku kulmaan Muqdisho si ay uga doodaan Qabyo Qoraalka Dastuurka oo ay u ansixiyaan si KMG ah inta laga qabanayo Afti Dadweyne, iyo in Madax Dhaqameedka ay soo xulaan xubnihii Baarlamaanka cusub si August loo helo Dastuurk KMG ah oo Dowladda Rasmiga oo taamka ah ay ku dhaqanto, Baarlamaan tayo leh oo dalka ka saari kara marxaladdan adag iyo Dowlad Rasmi ah oo tayo leh.

Ra’iisul Wasaare Abdiweli ayaa u sheegay mas’uuliyiintii uu la kulmay sida ay uga go’antahay in la soo af-jaro Xilliga Kala Guurka ah oo la helo baarlamaan kooban oo tayo leh iyo dowlad Rasmi ah oo shacabka u istaaga, kalsooni fiicanna ka heysta shacabka.

Afhayeenka cusub ee Maamulka gobolka Banaadir Maxamed Yuusuf Cismaan ayaa wuxuu ka warbixiyay wafdi ka socda Magaalada istanbuul ee dalka Turkiga oo soo gaaray magaalada caasimadda ah ee Muqdisho.

Wuxuu sheegay in markii ay Muqdisho yimaadeen wafuudan heerka caalami ah ay kulan la qaateen guddoomiyaha gobolka Banaadir ahna duqa Magaalada Muqdisho ayna ka wada hadleen sidii Muqdisho dib u dhis loogu samayn lahaa iyo sidii loo midayn lahaa Magaalooyinka Muqdisho iyo Istanbuul.

Afhayeenka Maamulka Gobolka Banaadir Maxamed Yuusuf Cismaan ayaa sidoo kale sheegay in wafuudani ka timid dalka Turkiga ee injineerada ah lagu soo wareejiyay qeybo ka mid ah magaalada Muqdisho.

Sidoo kale Afhayeenka maamulka Gobolka Banaadir ayaa sheegay in injineerada ka yimid dalka Turkiga ay la kulmeen injineerada gobolka Banaadir islamarkaana ay kormeereen dhismooyinka magaalada Muqdisho.

Maamulka Gobolka Banaadir ee uu guddoomiyaha ka yahay Maxamuud Axmed Nuur Tarsan ayaa dadaal dheeri ah wuxuu ugu jiraa dib u dhiska iyo soo celinta bilicdii ay lahayd magaalada Muqdisho iyadoo hadda maamulka gobolka Banaadir uu ku howlan yahay dayactirka wadada Maka Al-Mukarama ee magaalada Muqdisho.

Xilli ay soo baxayeen warar sheegaya in odayaasha dhaqanka ee ka qeyb galaya shirka Muqdisho ka socda inay ka maqan yihiin qaar badan oo Odayaal dhaqameedyo ah ayaa arrintaasi waxaa ka hadlay wasiirka arrimaha gudaha iyo amniga qaranka Xukuumadda KMG Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha gudaha iyo amniga qaranka xukuumadda KMG Soomaaliya C/ Samad Macalin Maxamuud Sheekh Xasan Faarax ayaa sheegay in maalmahan ay socdeen kulamo ay yeelanayeen Odayaasha dhaqanka isaga oo sheegay in dhammaan Odayaasha ka qeyb galaya shirka ee 135 ay joogaan waxaana uu tilmaamay in wajiga koowaad ee shirka laga gudbay loona gudbay wajiga labaad ee shirka.

Wasiirka arrimaha gudaha iyo amniga qaranka ayaa sheegay in Odayaasha dhaqanka ee beelaha Soomaalida ee ka imaanaya dhammaan gobollada dalka Soomaaliya hadda ay soo dhameystirmeen islamarkaana ay ku sugan yihiin magaalada Muqdisho shirkana ay ka qeyb galaan.

Xukuumadda KMG Soomaaliya ayaa horay u sheegtay in dhammaan Odayaasha dhaqanka ee ka qeyb galaya Shirka ka socda Muqdisho ay joogaan inkastoo iminkana ay ku celiyeen in Odayasha dhammaan ay xaadir yihiin.

C/Samad Macallin Maxamuud Sheekh Xasan Faarax waxa uu hadalkiisa intaa raaciyey in Shirka Odoyaasha dhaqanka ay ka qeyb galayaan oo ay goobta xaadir ku yihiin Odoyaal dhaqameed ka soo jeeda Maamulka Somaliland sida uu sheegay.

Si kastaba Odayaasha dhaqanka beelaha Soomaalida ee ku shiraya gudaha Magaalada Muqdisho ayaa waxaa looga fadhiya inay soo xulaan ergada ansixinaysa dastuurka inkastoo la dhaafay waqtigii loogu talo galay in lagu soo xulo ergada ansixinaysa dastuurka waqti dheeri ah loogu daray.